Değerli okurlarımız sizlere daha iyi hizmet sunabilmek için bundan böyle

www.aleviislamyolu.com

sitesindeyiz……………

Alevilik, kent yaşamı ve Marksizm

Cemal Canpolat’ın, Mozaik’te bu haftaki konuğu İlahiyatçı Doç. Dr. Ahmet Taşgın’dı.

Cem TV’deki Mozaik programında Cemal Canpolat’ın bu haftaki konuğu Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Ahmet Taşgın’dı. Canpolat ve Taşgın kent yaşamının Aleviler ve dedeler üzerindeki etkilerini, Alevilerin genel olarak neden sola yakın durduğunu konuştu.

- Aleviler Antep’ten başlayarak, köydeki, ocaktaki, mezradaki geleneğini şehre taşırken, oradaki inanç boyutunu, yaşam biçimini tümüyle taşıyabiliyor mu? Şehirde, özellikle de Antep’te ayakta durabiliyor mu?

Öncelikle neden Antep seçildi? Çünkü Antep Güneydoğu illeri içinde göç alan tek il. Sanayileşen bir il. Bunun içinde kendi içinde birkaç nedeni olmasına karşın, sanayileşme ciddi olarak Antep çevresindeki bir çok ilin Antep’e yönelmesine neden olmuş. Çevre illerden, özellikle Urfa’dan gelenler merkezde toplandılar. Düztepe semtinde derneğin kurdu geniş kompleksi bir cemevleri var.

- Eski Belediye Başkanı Celal Doğan’ın desteğiyle oluştu. Hem katkı sundu, hem destek verdi. Celal Doğan gibi herkesi tanıyan, kültürlerini bilen yöneticilerin olmasını dileriz.

O zaman ben tamamlayayım. Mevcut Belediye Başkanımızdan oradaki cemevine yardımcı olmalarını isteyelim. Bunun yapılması gerekir. Doğan yaptıysa, mevcut belediye başkanlarının da yapması gerekir.

- Cemevi mimarisiyle ilgili Prof. Dr. İzzettin Doğan, Cem Vakfı bünyesinde bir mimari proje yarışması düzenledi. Yüzlerce katılım oldu. Bunlar içinde ilk 100, sonra da ilk 12 proje ödüllendirildi. Oraya katılan büyük mimarların büyük çoğunluğu Alevi olmayan mimarlardı. Alevi olan nasıl olsa biliyor diye, kafasındaki şeyi tasarlayarak koymuş. Alevi olmayan mimarlar ise tüm hizmetlerin yerlerini Battal Gazi’yi görerek hazırlamışlardır. Bu yarışma düzenlendi, ödüller verildi. Burası da cemevidir denilecek bir yapıya ihtiyaç vardı. Cami mimarisi 350 yılda kendisini kabul ettirdi. Kilise 380 yılda kendini kabul ettirdi. Sağolsun Sevgili İzzettin Doğan hocamızın önerileriyle yapıldı. Şimdi söz sizde hocam.

Düztepe’deki cemevinin birkaç bölümü var. Bunlardan bir tanesi dernek, idari kısımları. Bir tane cemevi kısmı var, cemin yapıldığı. Oradaki cemleri yürüten dedemiz emekli. Memuriyetten emekli olduktan sonra orada cemlerde duruyor. Dedenin kendisi Veysel Karani ocağının dedesi. Soyadı da Karani… Avşarların bağlı bulunduğu ocağın adı Sarı İsmail. O da dayıları olduğu için, onlardan da izinle, Antep civarındaki Avşarlar da yine Veysel Karani dedesine bağlı. İsmail Dede bu hizmeti yürütüyor. Antep’in çevre illerinden merkeze gelen, Antep içinden buraya gelen, farklı ocaklardan bu insanlar, şehir merkezine gelip kendi ibadetlerini, ihtiyaçlarını, tarikatı yolu nasıl sürdüreceklerine dair beklentilerini dernek cemevinde yürütüyorlar.

Fakat bu yapılanma iki yeni tartışmaya neden oldu. Birincisi, derneklerdeki cemler homojenleşmeye başladı, birbirine benzemeye başladı. Bu durumu seslendirenlerden birisi de ben oldum. Hani 1001 dondan baş gösterdim, 1001 adım var… deyişlerde bahsedilir. Bu 1001 sayısı çokluğu, genişliği ve o ihtiyaçlara yöresel, dedelerin çoşkusuna ve erkandaki farklılıklarına yaslanarak gitmektedir. Ama yol her tarafta bir.

Derneklerin kendi kuruluşları açısından bakıldığında da yine 1001 olarak devam ediyor. Burada da cemevleri dernekler, vakıflar bünyesinde kurulduğu için, derneklerin programları dahilinde bir cemevine dönüşüyor. Dolayısıyla oradaki derneklerle dedeler arasındaki bağlantı da beraberinde yine farklılıklarını sürdürüyor.

Köylerde kendi dedesine görünen, kendi dedesinin cemlerine katılan canlar, bu defa tek bir, herhangi bir ocağın dedesinin cemlerine katılmaya başladılar. Böylece de kendisine bend olup bağlanmayan, yani ikrarını kendisine vermeyen, başka ocakların taliplerini de cemlerine almaya başladı. İkrarını almadığı için de onun hesabını da yapamıyor.

Dolayısıyla kendi talibi olanın ikrarını almadığı için onun görgüsünü de yapamıyor. Böylece görgüsünü yapamadığının musahipliğini de yapamıyor. Yol kendisi içinde kendi kurallarını kent merkezlerinde yürütemeyecek hale geliyor. Sadece görsel olarak, çocuklarımız büyüyor, cem nasıl bir şey bilmiyorlar, dedeleri tanımıyorlar, 12 hizmeti bilmiyorlar. Ya da bizim dışımızdaki insanlar, Alevilerin dışındaki insanlar cemi merak ediyorlar ve bunu görmek istiyorlar. Bu arada sıkıştı bir yerde kaldı. Bu durum bir çok ihtiyacı karşılarken, temel olarak geleneğin kendisinin talep ettiği yeri karşılamıyor. Nitelik olarak içerden toplumun kendisini yeniden oluşturmasına imkan sunmuyor.

Bunun örnekleri de var. 50’li yıllarda kentlere taşınan, mesela Tokat’tan Ankara’ya taşınan Keçeci Baba dedeleri, bunların babaları ilk 50’li ve 60’lı yıllarda Ankaray geldiklerinde, bir ev satın aldılar ve yine ikrarlarını aldılar. Onlar görgülerini yaptılar. Hala geleneği Ankara’da olmamasına rağmen bunlar geleneği sürdürmektedir.

- Hocam sizin söylediğinizin köydeki geleneği olduğu gibi sürdürme şansı artık kentte yok. İstanbul’da sağolsun Ali Rıza Dede’nin önderliğinde, her ocak kendisini temsilen bir dede seçti. Sonra da seçilen dedeler kendi ocaklarındaki cem ve görgü geleneğini, musahip cemini, hepsini nasıl uygulayabiliriz diye kendi aralarında çok uzun bir tartışma yaptı. Üç tane inanç önderleri toplantısı yapıldı. Yüzlerce bilim adamı bu konuda düşüncelerini sundular. 3 binin üzerinde dede ve babayla yüz yüze görüşülerek ortak bir dil oluşturmaya çalışıldı. Çünkü ortak bir dil oluşmadan inancı kente taşımak mümkün değil…

SÖYLEŞİNİN TAMAMI İÇİN TIKLAYIN – VİDEO…

Geleneksel olarak bu coğrafyada bağlı bulundukları dedeleri onların her türlü ihtiyaçlarına cevap verebilecek donanıma sahiplerdi. Şimdi şehirde hem dedelerin mevcut pozisyonları değişti, hem de taliplerin pozisyonu değişti. Kriz olarak görülen yerde bu ihtiyaçların karşılıklı olarak birbirlerine paralel yürümemesi söylenebilir. Mesela Vilayetnamede Hacı Bektaş’a ait anlatılan bir konular… Yol erenlerinin, pirlerimizin her biri sosyal, siyasal, toplumsal yaşamda etkin rolleri vardır ve Vilayetnameler bu şekilde oluşur…

Konar göçer hayattan yerleşik hayata geçişiyle birlikte, dedelerin düzenleri bozulmuştur. Bugün de ihtiyaçlara, sorulara dedelerin aynı paralellikte cevap vermesi bekleniyor. Burada sadece cemlerin homojenleştirilmesinden bahsetmiyoruz. Hayatın bütününden bahsediyoruz. Dede hayatın bütününe nüfuz etmektedir. Köyün entelektüeli, aydını, felsefecisi, hukukçusudur… Sorunları çözendir. Kent yaşamında bu bütünlük dağılmıştır. Dede bu donanımını üzerinden kendi taliplerinin ihtiyaçlarına yetemeyecek hale gelmiştir. Karşı karşıya olunan sorunlarda, öyleyse dede çözüm üretemediğine göre, bu tartışmalar devam edecek, kendi mecrasını bulacaktır. Bakın Abdal Musa’dan, Hacı Bektaş’tan bahsedildiğinde; Abdal Musa’nın Hacı Bektaş’tan yıllarca sonrasında Bektaşi tarikatını Tekke Köyü’nde yerleşik bir düzende kurduğunu görürüz.

- Orada ilk kurulan dergahla ilgili iki ayrı kaynak var. Bir kısmında 400, benim ulaştığım bir kayanakta 1400 öğrencinin yetiştiği söyleniyor. İtalya’ya Napoli’ye kadar bütün Akdeniz’i irşat ediyorlar. Şimdiki deyimle 1400 üniversite. Edep erkan bilen, bütün Akdeniz’e, Kafkasya’ya… Onun için Alevilik sadece Anadolu’ya ait değildir. O tezinize katılıyorum. Alevilik İslam’ın gittiği hatta gitmediği her tarafa gitmiştir. Buradan devamla bu dede çocuklarının yetişmesi konusunda, hocamın da tavsiyesiyle İlahiyat fakülteri bünyesinde veya farklı bir alanda, farklı inançları da bilerek, bilgiye ve bilime dayanarak yetiştirilmeleri bana en önemli çözüm noktalarından bir tanesi olarak görünüyor. Bunlarla birlikte sizin kitabınızda en eski nüsha hakkında bir makaleniz var.

Bu kentlerdeki cemevleri ve onların yürütecekleri hizmetlerin tartışılması bir süre daha devam eder. Abdal Musa’nın Bektaşilik’teki önemi yerleşik hayata geçen topluluklar için yeni erkanı kurmasından kaynaklanır. Bektaşilik kent modellemesi açısından da önemlidir…

Ben ısrarla şunun üstünde durdum. Bu insanlar tarih boyunca o kadar savaşa direndiler ve mevcut sosyal yapıları çözülmedi, hala da çözülmüş değil. Tarihte güçlüydü, şimdi bir belirsizlik, bir karmaşa var, ona işaret ediyoruz. Onun için de eldeki yazılı kaynakların yeniden okunarak, kentte yeni biçimde nasıl zenginleştirilebilir bizim gündemimize, dergahların, cemevlerinin gündemine getirilmesi lazım. 4 bölümden ve 28 baptan oluşan bu buyrukların her hafta bir babı, eksiden olduğu gibi dedeler veya zakirler tarafından okunup bölüm bölüm açıklanması, genişletilmesi gerekir, ortak bir dilin üretilmesi için.

Bakın Alevilikle ilgili herhangi bir medya organına çıkan herkes başka bir Alevilik anlatıyor. Türkiye kamuoyunda hem Alevilerin açısından bakıldığında “Bizim adamlar kendi içlerinde bile farklı konuşuyorlar” diye şikayet ediliyor. Dışardan bakan insanlar da, “Kardeşim siz bir tane şey söylemiyorsunuz ki, her biriniz ayrı ayrı şey söylüyorsunuz” diyor.

- Ama burada epey bir mesafe alındı. Herkesin ayrı ayrı şey söylemesi inanç boyutunda bir zenginlik. Bunun tek bir dille söylenmesi konusunda Alevi Din Hizmetleri önemli bir mesafe aldı. Şu anda ortak bir dil var. Belki bir takım eksikler var. Bunları da sizin konumunuzda İlahiyet kökenli, bu işe bir bilim adamı gözüyle bakanlara, araştırmacılara, tarafsız gözlere de büyük bir ihtiyacımız var. Alevi Din Hizmetleri’nde özellikle Cem Vakfı’nda binlerce belge, bilgi var. İlk kez karşılaşılan bilgiler var. Arkadaşlarımız hala çalışıyor. Elbette bu konuda sonuçta karar verebilecek kişiler bilim adamlarımız.

SÖYLEŞİNİN TAMAMI İÇİN TIKLAYIN – VİDEO…

Fuat Köprülü’nün çalışmalarında Ahamet Yesevi’den Hacı Bektaş’a gelendiğinde, oradaki dervişleri anlatırken çizdiği tablo, Türkmen topluluklarının kendi içlerinde mürşit, pir veya rehber ocakları; bu toplulukların oba, boy sistematiği üzerinden yürüdüğüne bakmadan, daha çok Bektaşilik ve Balkanlar üzerinden değerlendirip, kırsal alanda yerleşik bu toplulukları dikkate almadan değerlendirmesi, kaldı ki kendisi Osmanlı’nın seçkin ailelerindendir, bu bakımdan da kentli bir Aleviliğe yaklaşması ve bunu dile getirmesi de normaldır. O bakımdan da kırsal kesimde yaşayan Kızılbaş Alevileri hem ideolojik bakımdan görmemesi, dikkate almaması, onların entelektüel birikimlerinin yokluğu üzerinden düşünmesi de normaldir. Burada Alevi topluluklarından ya da Kızılbaş topluluklarından bahsederken, bunları Bektaşilik veya Nakşilik üzerinden değerlendirmesi onun yanlış sonuçlara varmasına neden olmuştur. Bu yanlışlıklar da bugün Aleviler arasında ciddi bir kafa karışıklığına neden olmuştur. Tekrar o yapının kendisine dönülebilirse, bu ayrım daha dikkatlice anlaşılabilir.

Bunları Alevilerin tek tek birey olarak ve tarikat içindeki insanların da tek tük seçilmiş adamlar olmadığını söylemek için anlatıyorum. Yani bir tane adam, diyelim ki Kalenderilerden ya da Haydarilerden söz ederken, bunlar üzerinden teferruatlı bilgi verir Fuat Köprülü. Burada verdiği bilgide, bu toplulukların kendi tarikat düzeninden söz eder. O tarikat düzeni içinde o bireylerin kendi bireysel tercihleri de buraya katıldıkları, bunların da serazat bir şekilde başı boş her yerde dolaştıklarına vurgu yapar. Bu insanlar yerleşik düzeni tanımayan anarşik, yerleşik düzene başkaldıran insanlar olarak lanse edilerek, Kızılbaş topluluklarının üzerine bu tanımlamanın giydirilmesi, mevcut Kızılbaş topluluklarının kendilerini, kentte bu söylemle birleşerek anarşist ve düzene başkaldıran gibi, bir yede özgürlükçü gibi bir söyleme yaslanmalarına neden olmuştur. Oysa Fuat Köprülü’nün bu yaklaşımı doğru değildir, kesinlikle yanlıştır. Yani Haydarilik, Kalenderilik başka bir şeydir; bahsettiğimiz Alevi toplulukları serseri, başıboş topluluklar değildir. Bunların örgütlenmeleri çok ciddi örgütlenmedir. Entelektüel birikimleri çok ciddi birikimdir. Bunların inançları da ibadetleri de çok ciddidir. Bu bakımdan da bu kadar baskıya, zulme, fetvaya, kıyıma rağmen Aleviler bugüne kadar kendilerini muhafaza etmişlerdir. Her türlü baskı ve sindirmeye rağmen bu yapı ile kendilerini muhafaza etmişlerdir. Kaldı ki eğer öyle olsaydı, onun işaret ettiği gibi bir tarikat olsaydı, tarikatların Osmanlı döneminde kapatılmasıyla bitmiş olurdu.

- Ama devam ediyor. Diyorsunuz ki bunun temel nedeni, buraya gteiren ocaktır, piridir, rehberidir, mürşididir… Bu da inanç boyutudur. Hz. Peygamber’e kadar dayanır. Oradan getirir ve bu bütün baskıya rağmen hem örgütlenmiş, hem kendisini korumuş, hem de buraya kadar taşımış.

Fuat Köprülü meselesi önemli. Bizim bilgimiz epistemolojik olarak Alevilerin modern dünyada özellikle son 30 – 40 yılda kurgulanmasında, özellikle akademisyenlerin Alevilik Bektaşilik araştırmalarına yaklaşımlarında bu bilgi üzerinden yürümelerinde çok yanlış yerlere varmışlardır. Hem Aleviler kendilerini anlayamamışlardır, hem de Alevilik araştırması yapanlar Aleviliği anlayamamışlardır. Burası çok önemli. Kaldı ki Fuat Köprülü İslam Ansiklopedisine yazdığı ve diğer yazdığı maddelerde, Hacı Bektaş ve Ahmet Yesevi ile ilgili fikirlerinden vazgeçtiğini söylemiştir. Ama hangi fikirlerinden vazgeçtiği konusunda bize bilgi vermemiştir. Muğlakta kalmıştır bu. Biz şimdi onun vazgeçtiği bilgilerin üzerinden bir donanıma sahibiz. ‘Vazgeçtim, yanlış yaptım’ demiştir. Yanlış yapmasının nedeni, Nakşi kaynaklar üzerinden Yeseviliği anlamış ve Bektaşiliğe bakmıştır. Onun vazgeçtiği, yanlış yaptığı fikirlerini biz devam ettiriyoruz.

SÖYLEŞİNİN TAMAMI İÇİN TIKLAYIN – VİDEO…

İnanç, dedeler ve pirlerin varlığı konusunda İlahiyat hocalarının yayınladığı bir dergi var. Orada Ehlibeyt özel sayısında söylediğim bir söz var. Ehlibeyt aşktır. Yine Alevilere göre Ehlibeyt inancı ya da yaklaşımı nedir konusunda, hem Hz. Ali efendimizin hem 12 İmam efendilerimizin hepsini ve onlardan gelen ocaklardaki dedelerimizin, mürşitlerimizin hangi inanç etrafında Alevilikte yer aldığını anlattım. Burada Hak, Muhammed, Ali üçlemesinin çok dikkatli bir şekilde, ama o irfani boyutun kendi geleneği içerisinde, içerden daha zenginleştirilerek anlaşılması gerektiğini, bunun bir sır olduğunu, bu sırrın da ancak ikrarı olanlarla paylaşılması gerektiğini bir kere daha söylüyorum.

Dedeler bilginin üretildiği ana merkezlerdir. Bilginin dönüştürüldüğü, zenginleştirildiği, bizim aklımıza yeniden sunulduğu ana merkezlerdir. Bu bakımdan da o dilin nasıl kurulacağına da dedeler karar vermektedir. Bu Batıni nefeslerdeki kazanılan sembolik dil, bunun açıklaması zenginleştirilmesi de dedelerimizin tarafından yapılırdı. Kente gelince başka bilgi kaynaklarına açılmamız dedelerimizin bilgi alanındaki otoritelerini sorgulanabilir hale getirdi. Onların söylediği kısa deyişler, sözler, nefesler bizim yanımızda çok fazla anlam ifade etmedi. Oysa o Batıni, sembolik dil, bugünkü duruma dönüştürülebilseydi, biz yine onları sürdürebilirdik. Her biri mevcut pozisyonumuzda da işimize yarardı.

Peki neden sağlanamıyor? Modern dünya her şeyi görünür kılma iddiasındadır. Her şeyi somut elle tutulabilir bir yerde tutmak istiyor. Bundan da en çok bu pozitivist, modern bilimin ya da mantıkçı pozitivistlerin yaklaştığı yerde duran, özellikle de Marksist söyleme sahip olan genç kuşak, bir kere her şeyi onlar da görünür kılmak istediler. Buraya yaslandıkları için ve o bilimsel sosyalizm üzerinden her şeyi görünür kılmak istediler. Dolayısıyla bu zengin dil, bu Batıni dilin anlaşılmasını göz ardı ettiler, yakalayamadılar.

- Doğru bir yaklaşım elbette değil. Marksizm’in tarihi 100 yıllık bir tarih. Biraz daha geriye gittiğiniz zaman Paris Komünüyle başlayan, daha da eskiye gittiğinizde 1825 Fransız işçi örgütlenmesiyle başlayan bir hareket olarak çıkıyor. Ama Alevi geleneği 1456 yıldır, Hz. Peygamber’le başlayan, Hz. Hüseyin ile bugüne kadar devam eden bir gelenektir. Aleviliğin Marksizmden etkilenmesi mantık dışıdır. Olsa olsa Marksizm Alevi inancından etkilenmiştir. Burada çok ciddi bir kavram karmaşası var. Neden Aleviler Marksizmi kendilerine daha yakın gördüler? Dışlanmış, itilmiş, yoksul emekçiden yana olma, Alevilerin temel felsefesidir. Mazlumdan, yoksuldan yana olma, baş eğmeme Hz. Hüseyin ile başlar.

Bu söylediğinize ben bir şey daha eklemek istiyorum. Biliyorsunuz ulusalcı, milliyetçi söylemler Osmanlı’nın son döneminde, özellikle Jontürkler ve daha sonra İttihat Terakki içerisinde bir harekete dönüştüğünde, İttihatçılar Türk yurdu, Türk ocakları faaliyetleri içerisinde iki önemli şey üzerinde durdular. Bir tanesi Türk meselesi, Türklüğe kazandırdıkları yeni anlam. Bir tanesi de dini meseledir. Bu konu üzerine çok araştırmalar yapıldı, makaleler yazıldı. Bir çok akademisyen de bunun üzerinde uğraştı. Bakınız Fuat Köprülü, Hilmi Ziya Ülken, Baha Sait bu çizgiden gelir…

Burada Osmanlı coğrafyasında iki ana unsur üzerinde duruldu. Bunlardan bir tanesi Sunni Türkmen toplulukları; diğeri de Alevi olan topluluklardı. Bunların ikisinin de Türklüğü ve inançları meselesi İttihatçıların dikkatini çekmiştir. Bunlar üzerine çok ciddi araştırmalar yapılmıştır.

Sonuçta Cumhuriyet dönemine gelindiğinde, Aleviler, Bektaşiler 1. Meşrutiyet, 2. Meşrutiyet, kentleşme, modernleşme olgularına yakın durdular. O yüzden de Mustafa Kemal’e daha yakın durdular. Cumhuriyetin ilk dönelerinde bile Cumhuriyet kuran Mustafa Kemal Atatürk’e karşı ayaklanan bir çok Türkmen toplulukları Osman Bölükbaşı ve daha sonra Alpaslan Türkeş tarafından merkeze doğru çekildi. İkincisi ise Kızılbaş Türkmen toplulukları CHP üzerinden merkeze doğru çekildi.

Cumhuriyetten önceki Osmanlı dönemine gidildiğinde, her iki topluluk da Osmanlı’da merkezi otoritenin dışladığı ya da merkezi otorite tarafından ciddiye alınmayan topluluklardır. Bunlar merkezi otoriteyi reddediyorlardı. 1950’li yıllara geldiğimizde her iki topluluk da artık merkezi talep eden, merkeze doğru yönelen topluluklara dönüştü. 50’lierden sonra sol harekete yönelmeleri normal. Çünkü altyapı hazırdı…

SÖYLEŞİNİN TAMAMI İÇİN TIKLAYIN – VİDEO…

Haber: www.habercem.com

Hollanda Demokratik Alevi Platformuna bağlı dernek ve kurumlar ALEVI FEDERASYON’u kurulmasına start verdi!

Iki yıldan bu yana Hollanda da çalışmalar yürüten Hollanda Demokratik Alevi Platformu’na bağlı dernek ve kurumlar Alevi Federasyonu kurulmasına karar verdiler. Geçtiğimiz pazar günü Zaandam şehrinde bir araya gelen Alevi kuruluşları iki yıllık Platform çalışmalarını dergerlendirdikten sonra, hiç bir şüpeye yer vermeksizin, özüyle sözüyle Alevi değerlerine baglı, ”Hak Muhammed Ali” Alevi Islam inancını temel alan ve bu doğrultuda çalışmalar yapacak bir Alevi federasyonunun kurulmasına start verdi.

Kısa bir dönem içersinde tekrar bir araya gelecek olan Alevi dernek ve kurumları, kurulmasına karar verilen yeni federasyonun tüzüğü ve proğramını belirlemek için yeniden bir araya gelecekler.

Alevi Yolu Internet Gazetesi

CEM Almanya Alevi Federasyonu’ndan çağrı

‘Dernekler, kurumlar, bireyler bizimle diyaloğa geçsinler. Ele ele hep birlikte CEM AAF’ı hak ettiği yere getirelim.’

Yüzyıllardır kaynağı İslam’ın temsilcisi Ehlibeyt olan Aleviliğin bir anda kaynağı belli olmayan bir kültür olarak tartışmaya sunulması Avrupa’da yaşayan Alevi’nin son yıllardaki en büyük sorunu, kederi oldu. Kerbela vahşetinden başlayarak ortadan kalkması, yok olması için insanlık tarihinin en kanlı katliamlarının Muhammed’ten Ali’den ayıramadiği Alevi inancı tam da Alevilerin kendi emekleri ile kurdukları örgütlerinde can damarından koparılmaya, böylece kurutulmaya çalışılıyor. Bu gelişmeler sonucunda yıllar önce Köln’de kurulan AABF’na maddi manevi hiç bir fedakarlıktan çekinmeyerek emek vermiş Aleviler, emek verdikleri kurumdan uzaklaştı ya da uzaklaştırıldı. Avrupa’lı Alevinin belki de en son isteği parçalanmaktı, dağılmaktı. Ancak arayış içinde olanları kucaklayacak, ihtiyaçlarına karşılık verecek bir yuva kaçınılmaz oldu. İşte CEM ALMANYA ALEVİ FEDERASYONU bu büyük sorumluluk gerektiren, sorumluluğu kadar da onurlu olan göreve talip oluyor. Federasyonun yetkilileri amaçlarının da kesinlikle bölme, parçalama olmadığını, kendileri ile inanç ve gönül birliği hisseden her dernekle ve bireyle dialog içinde olacaklarının altını çiziyor. Biz de Habercem olarak, okuyucularımız için CEM AAF’nun Genel Başkanı Ali Ekber Metin’ le bir söyleşi yaparak onları biraz tanımalarını sağlamak istedik.

HABERCEM: Sayın Metin Avrupa’da yaşayan Aleviler’in durumunu tahlil ettiğinizde nasıl bir tablo çıkıyor ortaya?

Biliyorsunuz Köln’de kurulan AABF’nun kuruluşuna Cem Vakfı Genel Başkanı Sayın Prof. Dr. İzzettin Doğan’da destek vermişti. Avrupa’da yaşayan Alevi’ler de bu federasyon çatısı altında toplandılar, destek verdiler. Herkes canla başla çalıştı, Avrupa’ nın her yerinde dernekler kuruldu bu dernekler Köln’deki Federasyona bağlandı, Federasyon gün geçtikçe gelişti, büyüdü. AABF’ye bağlanan dernek sayısı 145’e ulaştı. Ancak Sivas olaylarından sonra inanç merkezli kurulmuş olan bu kurumda politika yapmak ön plana geçti. Aleviliğin İslam dışı olduğu tartışmaları başladı. Aleviliği İslam olarak gören dernekler ihraç edilmeye başlandı. Biz kimsenin politik görüşüne bir sey demiyoruz, ancak Alevi inancına hizmet amacıyla kurulmuş bir federasyonda da bu doğrultuda faaliyet gösterilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Amacımız parçalamak değil, sadece bu doğrultuda inanan insanları, dernekleri bir araya getirmek. Şu anda tahminen sadece Almanya’da 700 binden fazla Alevi yaşamakta. Bunların ancak % 5’ örgütlenmiş. Bu çok küçük bir rakam. Onları Cem Vakfı ilkeleri doğrultusunda örgütlemek bizim amacımız, Alevileri bölmek degil.

HABERCEM: O halde önümüzdeki dönemde size düşen çok is var. İlk iş olarak ne yapmayı planlıyorsunuz?

Cem Almanya Alevi Federasyonuna bağlı şu anda halihazırda 12 dernek var. İsviçre’de 6 dernek bulunuyor. O arkadaşlarımızla görüşmelerimiz var. Belçika, Hollanda, Avusturya, Danimarka’dan arayan arkadaşlarımız var. Yani şu anda 40 kadar dernekle dialoğ içindeyiz. İzzettin Doğan Dedemizin de katılımı ile bir araya gelmek, toplanmak istiyoruz.

Cem Kültür Merkezleri oluşturulacak. Bunun için bir tüzük hazırladık. Onu hali hazırdaki derneklere gönderiyoruz. Bu tüzüğü kabul edenler tüzüğün ilkeleri doğrultusunda Cem Kültür Merkezleri adıyla örgütlenmeye gidecekler.

Derneklerde yöneticilere ve dedelere seminerler vererek uzman kadro yetistirmeyi planlıyoruz. Egitime özel bir önem veriyoruz. İşte bu seminerlerde bu eğitimi verecek kişilerin sistemli, doğru ve düzenli eğitim vermesi sağlanacak.

Belli aralıklarla Cem yapılacak. Burdaki dedelerimiz ve gerekirse ya da zaman zaman Türkiye’den de dede getirmeyi ve eğitim çalışmaları yoluyla Alevi inancinin gelecek kuşaklara doğru olarak aktarılması bizim için en başta yapılacak işlerden biri.

Önümüzde duran en önemli işlerden biri de Alevi inancını Avrupalılara, Avrupa’da yaşayan yabancılara ve hatta sunni kardeşlerimize- çünkü onların da bizi yeterince tanımadığını görüyoruz- uzmanları ve bilim adamlarını çağırarak paneller ve söyleşilerle tanıtacağız.

Bundan başka burada bulunan konsolosluklarla, Alman-Türk, Alevi-Sunni bütün kurum ve kuruluşlarla zaten var olan bağlarımızı geliştireceğiz. Türklerin Almanya’da ve Avrupa’daki tüm sorunları elbette Alevileri de ilgilendiriyor. Bu bakımdan diğer vatandaşlarımızla ve kurumlarla, biz de bir sivil toplum örgütü sosyal, ekonomik, politik ve eğitim sorunlarımızın çözümüne katkıda bulunacağız.

HABERCEM: Şu anda ne yazık ki bir çok Alevi kendi özünü bulabileceği bir örgütlenmeden yoksun. İşimiz gereği karşılaştiğimiz bir çok insan, daha önce de çaba gösterildiği halde, kendini dargın, kırgın hissediyor. Bunu nasıl gidermeyi düşünüyorsunuz.

Kırgın insanlarımızı ancak samimi davranışımızla, içten yaklaşımımızla tekrar kazanabiliriz. Onlara ihtiyaçları olduğunda seve seve gideceğimizi göstermemiz gerekiyor. En iyisi birbirimizle yeniden tanışmamız sayesinde bu dargınlığı ortadan kaldırabileceğimizi umuyorum.

HABERCEM: Çalışma planınızda ve hedeflerinizde size tek tek kişiler ve dernekler nasıl katkıda bulunabilirler? Onlara nasıl bir çağrıda bulunursunuz?

Kurumlaşmak istiyoruz. Tabii derneklere ihtiyacımız var. Cem Vakfı’na ve Cem Almanya Alevi Federasyonuna yakın derneklerin ihtiyaçlarını, taleplerini, beklentilerini öğrenip karşılık vermek gerekiyor.

Cem Vakfı’na gönül vermiş ama derneği olmayan bireyler tüzüğe göre Federasyona ‚Fördermitglied’ yani hami üye olabilir, destekleyebilirler. Bu bireyler dernekler yasasına göre kendi aralarından birini temsilci olarak seçip delege olarak gönderebilir. Bu delegenin bu şekilde seçme hakkı da olacak.

Bireyler, kurumlar ve dernekler bizimle diaoloğa geçsinler. Biz onlarla tanışarak, el ele vererek, Cem AAF’nunu hak ettiği yere hep birlikte getirmek istiyoruz.

HABERCEM: Sizin Alevi-İslam anlayışınız Türkiye’deki Cem Vakfı paralelinde. Cem Vakfı’dan ve Alevi Vakıfları Federasyonu’ndan nasıl bir destek bekliyorsunuz?

Evet ilkelerimiz aynı. Yaşadıgımız ortamda herşeyi medya belirliyor. Cem Vakfı’nın kendi bağımsız medyası olduğu için bize Cem Radyoda, Cem Tv’de ve Habercem’de yeterince yer verilmesini ve adres gösterilmemizi bekliyoruz.

Alevi Vakıfları Federasyonu’ndan Avrupa’da verilecek olan din dersleri konusunda destek aldık ilerisi için. Sayın Doğan Bermek’ in hem kişiliğine hem de çalışmalarına çok değer veriyoruz ve gelecekte de bizi desteklemesini arzu ediyoruz.

HABERCEM: Sayın Metin, açıklamalarınız çok teşekkür ediyoruz. Buradan okuyucularımıza da sizleri ve çalışmalarınızı yakından ama eleştirel gözle takip edeceğimizin güvencesini vermek istiyoruz.

Haber: FAZİLET YOLERİ / HABERCEM – ALMANYA

Mustafa Cemil Kılıç : “HANGİ SÜNNİLİK ” KİTABI HAKKINDA

Değerli Okurlar;

” Hangi Sünnilik ” adını verdiğimiz yeni kitabımız Etik Yayınları’ndan çıktı. Kitabın tanıtımı ve okuyucuya ulaşması en az yazılması kadar yaşamsal önemdedir. Bu cümleden olarak söz konusu kitabımız hakkında kimi bilgiler vermek istiyorum.

Alevi inancının temellerine yönelik yoğun bir biçimde sürdürülen teolojik saldırılara karşı, yükselmekte olan savunma zeminine katkıda bulunmak amacıyla kitaplaştırdığımız bu çalışma, aynı zamanda pek çok konuyu da ilk kez gündeme getirmesi bakımından öne çıkmaktadır.

Bu kitapta, Aleviliğin teolojik anlamda bağımsız bir inanç olduğu söylemi en yalın haliyle ortaya konulmaktadır. Teolojik bağımsızlığın idrakine giden yolun, karşıt yada rakip teolojilerden yönelen mütecaviz sorulara yanıt oluşturma uğraşısından geçtiği bilinmelidir. Bundan dolayıdır ki, bu çalışmada Aleviliğin gerek itikadi gerekse ameli yönlerine ilişkin kimi çözümlemeler yapılarak karşıt teolojilerin saldırılarına yanıt verilmektedir.

Bilindiği üzere Aleviliğin teolojik temelini Kırklar Meclisi ve Kırklar Cemi inancı oluşturmaktadır. Karşıt teolojiler ( Sünnilik ve Şiilik ) bu inanca yönelik yoğun bir saldırı gerçekleştirmektedir. Kendi teolojik çerçeveleri içerisinde kalarak Sünni ve Şii teologlar bu inanca mitoloji yahut masal yakıştırması yapmakta olup bu anlatıya dair İslam dininin hiçbir teolojik kaynağında bir bilgi yer almadığını ileri sürmektedirler.

Çalışmamızda ” Kırklar Meclisi Masal Mı ? ” başlıklı yazımızla ilgili çevrelere gerekli yanıtları vermiş bulunuyoruz.

Aleviliğin teolojik özgünlüğünün en önemli öğesini oluşturan ibadet biçimi ve ibadet merkezi konusunda sürmekte olan tartışmalara katılarak; ” Alevilerin ibadet yeri olan cem evleri camilerle eşit statüde ibadethaneler olarak resmen kabul edilmelidir. Alevi inancında camilerin hiçbir biçimde yeri yoktur. Alevilerin ibadeti cemdir. Alevilikte camilerde icra edildiği biçimiyle bir namaz ibadeti yoktur. Alevilerin orucu muharremdir. Alevilikte Ramazan orucu yoktur. ” şeklinde bir yalınlıkla, gösterilmesi gereken tavrı ortaya koyduk.

Aleviliğe yönelik asimilasyon girişimlerinden biri olan Diyanet İşleri Başkanlığı ve Diyanet Vakfı’nın ” Alevi / Bektaşi Klasikleri ” adlı yayınlarının nasıl bir içeriğe sahip olduğunu ve nasıl çarpıtıldığını söze konu yayınları inceleyerek gözler önüne sunduk.

Öte yandan Alevi inancını sürekli tartışma konusu yapan Sünni teologlara karşı Sünni mezheplerin çelişkilerini irdeleyip ” Hak Mezhepler ” söyleminin ne denli sakat bir anlayışı yansıttığını

” Hangi Sünnilik ? ” sorusuyla gündeme taşıdık.

Aleviliğin bağdaşık / homojen bir inanç olmadığını ısrarla söyleyen Sünni teologlara, Sünniliğin çelişkilerini ortaya koyarak yanıt verdik.

Sünni inançla karşılaştırıldığında Aleviliğin aslında son derece bağdaşık bir inanç olduğunu da böylece kanıtlamış olduk. Bu nedenle tam bir güven içerisinde belirtelim ki yansız okuyucuların savımızı destekleyeceğinden hiçbir kuşku duymuyoruz.

Yol cümleden uludur, diyerek yola hizmeti ilke edindik.

Haydar – ı Kerrar ve Hazreti Hünkar’ın himmet ve inayetlerine sığınarak Hak Teala’nın rızasına müteveccihen gerçek erenler demine hü diyelim !

Kitapta yer alan makaleler;

- Sünni Mezheplerin Kimi Çelişkileri Temelinde Sünni İnanca İlişkin Eleştirel Bir Değerlendirme

- Kırklar Cemi Masal mı ?

- Diyanet İşleri Başkanlığı Alevi Bektaşi Klasikleri ve Aleviliğin Teolojik Koordinatları

- Laik Türkiye Cumhuriyeti’nde Alevilik

- Alevi Maskesi Takan Bir Kısım Münafığa Dair

- Mum Söndü Denilen İftira Hakkında Birkaç Söz

- Teolojik Açıdan Cem evlerinin Durumu

- Cem evleri Camilerle Eşit Statüde Olmalıdır

- Alevi Köylerine Yapılan Camiler Cem evine Çevrilmelidir

- Aleviler Ramazan Orucu Tutmadığı Halde Neden Ramazan Bayramı Kutluyor ?

- Oruç Gerçekte kaç Gün ?

- Alevilik Türkiye’nin Zenginliği Değildir

- Aleviler Hizaya Gelecek mi ?

- Sünni Görünmek Zorundayım

- 6- 7- 8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitapları Hakkında Rapor

- Muharrem Matemi ve Orucu

- Cem İbadeti İle İlgili Bazı Bilgiler

- Tesettürsüz Kadınlar

ETİK YAYINLARI

TEL: (0212) 511 63 91

MUSTAFA CEMİL KILIÇ

Alevi toplumunu eritme siyaseti; Osmanlı döneminde başlatılmıştır. Bunun için katliamlar bile düzenlenmiş; bu katliamlara gerekçe olarak da Şeyhülislamlardan “Aleviler Müslüman değildir!” biçiminde fetva alınmıştır. Buna ilişkin ayrıntılı fetvaları, Osmanlıda Karşı Düşünce ve İdam Edilenler kitabımızda ve ÖZ Kaynaklarına Göre Alevilik’te verdim.

Günümüzde de Aleviler İslam dışıdır tezi ile aynı şey yapılıyor. Yani, Osmanlı müftülerinin (İbni Kemal, Ebussuud vb.) söylediklerini şimdi Alevi toplumunun içinden çıkartılan Hasan Kılavuz gibi Ebussuud eskileri söylüyor. Bunlara karşı çıkmak, her aklı başında Alevi’nin görevidir.

Son Almanya gezimde gördüm ki Alevi gençleri, Hıristiyan kimlikli bir Aleviliğe doğru itekleniyor. Bu yanlıştır ve başka bir eritme politikasıdır. Zülfikar’ın yanına haç takmanın anlamı budur. Atalarımız da Avrupa’da idiler… Hem de 600 sene önce… Onlar,Oğuz diline sahip çıkarak (Yani kültürlerini koruyarak) varlıklarını sürdürdüler. Çağdaş zihniyette ama Türk kimlikli Aleviler olarak Avrupa’da varlığınızı sürdürmek zorundasınız. Çünkü Anadolu Aleviliği, Türk kimliklidir. Buna ilişkin yeni belgeleri son kitabım olan “Yabancı Kaynaklara Göre Türk Kimliği” adlı eserimde ortaya koydum.

Değerli canlar!
Bizler, yeni bir Alevilik icat etmiyoruz. Biz, atalarımız Aleviliği nasıl tanımlamışsa öyle tanımlıyoruz. Buyruk’larımız en doğru tanıklardır. Bu yolun adı, “Muhammet Ali Yolu”dur. Kimse kusura bakmasın; elifi görse mertek sananların Alevilere tarif dayatmaya hakkı yoktur. Bu yol uğruna bedel ödememiş olanların, bilgisizlerin; gördüğü her işareti, Aleviliği bozmak için kullananların bu mazlum topluma vereceği hiçbir şey yoktur. Alevilerin çağdaş kimliği; cumhuriyettir. Türkiye cumhuriyetine sahip çıkan, imanla aklı birleştiren Alevi toplumu; güzel sanatlarla ördüğü tarihini unutmazsa, onu kimse yıkamaz. Ne yazık ki AABF yönetimi; Alevi toplumuna yeni tanımlar dayatarak, Alevilerin eritilmesinde Sünni diyanetçiler kadar olumsuz rol oynuyor. Bu arkadaşları sürekli uyarmamıza karşın, yanlış yollarından dönmüyorlar.

Avrupa’daki derneklerin bu konuda daha kararlı tavır takınması şarttır. Bu konularda söz söyleme hakkı olan bir aydın olarak; bedel ödemiş bir Alevi insanı olarak, kitapları ile ışık tutmuş birisi olarak yeniden uyarıyorum: AABF yönetimi, Hasan Kılavuz gibi kişileri meydana sürerek yola ihanetten vazgeçmelidir.

Beni Almanya’da konuşturtmamak için tedbir almalarını anlıyorum ama Türkiye’de kimse onları tanımıyor, bilmiyor, dikkate almıyor. Dinlenen de biziz, okunan da…
Ve bu yola ihanet etmeden belli bir noktaya geldik…
Alevi kimliğini de elbirliği ile bugün iyi bir yere taşıdık.
AABF yöneticilerini bir kez daha düşünmeye ve Alevi toplumunun tarihine, inancına uygun davranmaya davet ediyorum.
Sizleri de bu duyarlılığınız yüzünden kutluyorum.
Selamlarımla…

Rıza Zelyut

www.aleviyolu.net

Çerkezköy’de Cemevi temel atma töreni

Çerkezköy Erenler Cemevi temel atma töreni 11 Mayıs Pazar günü saat 12.00′de yapılacak.
CEM Vakfı Genel Başkanı Prof. Dr. İzzettin Doğan’ın katılacağı Çerkezköy Erenler Cemevi temel atma töreni 11 Mayıs Pazar günü saat 12.00′de yapılacak.

Türk Halk Müziği’nin usta sanatçıları Emre Saltık ve Nurgül Ateş’in katılacağı törene tüm halkımız davetlidir.

Haber:Alevi Haber Merkezi

Alevilik; İslam’ı benimseyen, Tanrı’nın birliğine (Tevhid) inanan, Hz.Muhammed’i Peygamber kabul eden, kitabı Kur’an olan, Hz. Muhammed’in Ehlibeyt’ini seven, namazı, niyaz ile bütünleştiren, kıyam, rûku ve secdesi ile ibadetini kendi lisanıyla yapan, ümmet yerine hür insanı, yaratanla yaratılan ayrılığını “Vahdet-i Vücut” ile birleştiren, Tanrı korkusu yerine, sevgisini benimseyen, zahiri (görünen) batınla (görünmeyen), batını zahirle birleştiren, şeriat kapısını aşıp, marifet yolu ile hakikat dünyasına ulaşan, Kur’an’ın şekline değil, özüne inen akıl ve gönlü ile “Seyr-ü süluk” (Ruhsal olgunlaşma) olan bir tasavvuf yoludur.
 
Alevilik; Özünü insan sevgisinde bulan, Tanrı’nın insanda tecelli ettiğine ve zerresinden oluştuğuna, onun için de insanın ölümsüzlüğüne inanan, ibadetlerinde kadın erkek ayrımı yapmadan, kendi öz diliyle, musikisiyle, semahıyla inancını icra etme biçimine denir.

Alevilik; İslamiyet’in Kuran’a dayalı, Hz. Muhammed’in buyruklarına göre İslam’ı evrensel boyutuyla yorumlayıp, yeryüzü insanlığına yeni kapılar açan büyük bir düşünce akımı ve tasavvuf felsefesiyle hayat bulan bir inanç bütünlüğüne denir.

Alevi İslam Din Hizmetleri Başkanlığı